Pałac w Rożnicy – historia miejsca, które tworzyło kulturę
Od rezydencji ziemiańskiej, przez Uniwersytet Ludowy,
po współczesne marzenia o odrodzeniu
Historia Pałacu w Rożnicy
Rożnica to urokliwa wieś położona w powiecie jędrzejowskim województwa świętokrzyskiego. O jej wyjątkowym charakterze świadczy bez wątpienia ogromny, zabytkowy park, w którym wiele pięknych okazów dawnego drzewostanu zachowało się do dziś. Park wraz z zabudowaniami stanowił niegdyś centrum kulturalno-oświatowe regionu.
1900 – Powstanie Pałacu
Sam Pałac w Rożnicy powstał w 1900 roku, a kilkanaście lat później w jego bezpośrednim sąsiedztwie wzniesiono dwie oficyny.
Według dostępnych źródeł, liczył 43 pomieszczenia, a w zachowanej notatce nieznanego autora, opisującej go w niezwykle malowniczy sposób, możemy przeczytać:
„…piętrowy, z dachem łamanym w styl francuski, kryty gontem, z kaplicą, salą balową, z trzema tarasami. Na dole piękny hol sześcioboczny, z każdej ściany drzwi do jadalni, salonów, gabinetu i kancelarii. Piękne stiuki, kosztowne tapety, marmurowe kominki i posadzki z różnokolorowego drewna”. Tak opisano stan budynku w 1906 roku.
Od tego momentu jego historia potoczyła się w bardzo burzliwy sposób. Instytucje zarządzające i użytkujące nieruchomość zmieniały się co jakiś czas.
Pierwotnie zespół pałacowy był rozlokowany po dwóch stronach drogi, a sam pałac wzniesiono we wschodniej części kompleksu.
Lata 20. i 30. XX wieku – Szkoła Rolnicza
Pałac staje się siedzibą Państwowej Szkoły Rolniczej – edukacja zaczyna odgrywać kluczową rolę w tym miejscu.
1939–1945 – II Wojna Światowa
W czasie wojny majątek znajduje się pod zarządem niemieckim.
1945–1975 – Złota era edukacji
W pierwszych latach powojennych był siedzibą Żeńskiej Szkoły Rolniczej. Na przełomie lat 40 i 50 nastąpił podział we władaniu nieruchomością, a na działce, na której obecnie znajduje się zespół pałacowy utworzony został Uniwersytet Ludowy Ziemi Kieleckiej.
Użytkował on pałac i park nieprzerwanie do 1975 roku. To właśnie ten okres możemy bez wątpienia uznać za najważniejszy w jego całej historii.
Dzięki wielkiemu zaangażowaniu człowieka wybitnego pod każdym względem – Waldemara Babinicza, powstało najpierw Liceum Kulturalno-Oświatowe, a następnie, w 1958 roku Uniwersytet Ludowy Ziemi Kieleckiej. Zlokalizowany w niewielkiej wsi pałac, stał się ośrodkiem kształcącym absolwentów wrażliwych na zmiany zachodzące w świecie, wszechstronnie wykształconych ludzi kultury.
1975 – Koszary i OHP
W roku 1975 nieruchomość przekazano Dyrekcji Okręgowych Kolei Państwowych celem urządzenia koszar dla żołnierzy, budujących Linię Hutniczo-Siarkową, oraz na prowadzenie Ochotniczego Hufca Pracy.
1985–2000 – Czas zapomnienia
W roku 1985 obiekt przeszedł we władanie gminy, a ta rok później przekazała część nieruchomości – oficynę – na potrzeby Szkoły Podstawowej. Pozostała część nie była użytkowana i stopniowo ulegała niszczeniu.
W 2000 roku procesu zniszczenia dopełnił pożar trawiąc dach pałacu. Jednak zachowane oficyny i mury pałacu ciągle podkreślają niepowtarzalny klimat tego miejsca, co pozwala uwierzyć, że znajdzie się inwestor, który dostrzeże jego potencjał, przywróci mu dawną świetność i zapisze dalszą część jego historii.
Obecnie – Nadzieja na nowe życie
Mimo zniszczeń, oficyny i mury głównego budynku zachowały swój klimat. Dziś zespół pałacowy jest własnością prywatną, a jego historia wciąż czeka na nowy rozdział.